Lymfebandages

Het volgende artikel verscheen in het februarinummer van het vaktijdschrift GP* GesundheitsProfi

Postoperatief lymfoedeem – Voorkomen en verzorgen

Letsels aan het lymfesysteem kunnen leiden tot blijvende schade en daaruit kan tenslotte lymfoedeem ontstaan. 'Lymph O Fit' van Anita is een verzorgingsmogelijkheid voor verschillende indicaties.

Bij lymfoedeem is het transport van lymfe door de lymfevaten verstoord. Vloeistof hoopt zich op in de ruimtes tussen de cellen en veroorzaakt zichtbare en voelbare zwellingen. Dit kan worden veroorzaakt door letsels zoals bijv. kneuzingen of operatieve ingrepen.

Een van de meest voorkomende oorzaken is een borsttumor en de behandeling daarvan. De verwijdering van lymfeklieren, een vaak noodzakelijke ingreep bij de behandeling van kanker, en het doorsnijden van lymfevaten bij een operatie kunnen de afvoer van de lymfe sterk of volledig belemmeren. Ook bestralingstherapie heeft een ongunstig effect op de lymfevaten.

Ongeveer 20 tot 30% van de borstkankerpatiënten krijgt secundair lymfoedeem. De eerste symptomen zoals een zwaar en gespannen gevoel en een beginnende zwelling treden vaak pas weken of maanden na een kankeroperatie op maar kunnen zich ook pas jaren later manifesteren. 

De ernst van lymfoedeem hangt af van

  • het aantal verwijderde axillaire lymfeklieren
  • de hoeveelheid weefsel dat tijdens de operatie wordt weggehaald
  • de postoperatieve littekenvorming
  • soort en duur van de bestralingstherapie en de daardoor veroorzaakte fibrotische veranderingen
  • de grootte van de tumor en het aantal aangetaste lymfeklieren

De ontwikkelingsfasen van lymfoedeem zijn ingedeeld in verschillende klinische stadia

  • Stadium 0 (latent stadium) – lymfetransport is verstoord, maar kan nog worden gecompenseerd
  • Stadium I (reversibel stadium) – lymfesysteem is overbelast, het aangetaste weefsel zwelt op, het weefsel is nog zacht
  • Stadium II (spontaan irreversibel stadium) – vorming van overtollig bindweefsel, weefsel begint hard te worden
  • Stadium III (elefantiase) – extreme zwelling, huid is verhard, er treden woekeringen op

    Behandelen en voorkomen van lymfoedeem

Indien in het beginstadium het lymfoedeem niet wordt behandeld, dan zwelt het aangetaste lichaamsdeel steeds meer op en verandert het weefsel. Hoe eerder de behandeling begint, des te beter.

De betrokken persoon moet bij de eerste verschijnselen direct een arts raadplegen en vervolgens beginnen met een geschikte therapie. Deze therapie combineert lymfedrainage met een compressiebehandeling met de juiste bandages en compressiekleding. Daarbij werken artsen en winkels voor medische benodigdheden zeer nauw samen.

Indien in het beginstadium het lymfoedeem niet wordt behandeld, dan zwelt het aangetaste lichaamsdeel steeds meer op en verandert het weefsel. Hoe eerder de behandeling begint, des te beter. De betrokken persoon moet bij de eerste verschijnselen direct een arts raadplegen en vervolgens beginnen met een geschikte therapie. Deze therapie combineert lymfedrainage met een compressiebehandeling met de juiste bandages en compressiekleding. Daarbij werken artsen en winkels voor medische benodigdheden zeer nauw samen.

De volgende maatregelen kunnen een bijdrage leveren om lymfoedemen te voorkomen:

  • De bh-bandjes mogen in geen geval insnijden.
  • Het dragen van beha's met brede schouderbanden, die niet inrollen in combinatie met een zachte en brede onderborstband.
  • Geen kleding dragen die strak tegen de geopereerde plaats aan ligt of insnoert.
  • De afvoer van lymfevloeistof bevorderen met gymnastiek.
  • De arm zo vaak mogelijk omhoog leggen (boven het hart). Snij- of krasletsels voorkomen.
  • De handtas niet aan de geopereerde kant dragen.
  • Bloeddrukmetingen, injecties of bloedafnames niet uitvoeren aan de geopereerde kant.

Ontlasting van de lymfevaten met "Lymph O Fit"

"Lymph O Fit" is speciaal materiaal voor de activering van lymfe-afvoer. Het kenmerkt zich vooral door de noppenstructuur aan de binnenkant. Deze structuur zorgt voor een massage- en drainagewerking op de onderhuid en de kleinere lymfevaten. Daardoor wordt de lymfe-afvoer geactiveerd en het herstel van littekenweefsel ondersteund.

Een goed vochttransport zorg voor een aangenaam draagcomfort en huidklimaat. Drukklasse 1 wordt toegepast bij lymfatische aandoeningen en oefent een zachte druk uit op lymfe en huid. Ze wordt ingezet voor de vermindering van lymfoedeem in de borst, bij hematomen, fibrose, na armlift, liposuctie, na transplantatie van lymfeklieren en bij lichte lymfoedemen in de benen en de lies.

Voor plastische operaties zoals liposuctie, buikwandcorrectie, dijbeenlift en borstreconstructie met buikmateriaal is een steviger materiaal (drukklasse 2) ontwikkeld. Dit materiaal is minder rekbaar en beschikt over een hogere compressie. De noppenstructuur aan de binnenkant is minder sterk maar heeft toch een massagewerking op de huid.

In drukklasse 1 zijn meerdere producten verkrijgbaar:

  • Lymfe-ontlastingsbandage
    Indicatie: lymfe-ophoping in de borst en borstkas
    Werking: ondersteunt het genezingsproces door gecontroleerde compressie. Na ablatio (borstklierverwijdering) kan indien gewenst een extra pad worden ingewerkt.
  • Lymfe-ontlastings-armkous resp. armkousen
    Indicatie: bij licht lymfoedeem in de arm, na transplantatie van lymfeklieren, armlift of liposuctie, operaties aan de schouder en als profylaxe na elke borstoperatie. Werking: lichte compressie op de arm
  • Compressiebroek Indicatie:
    na transplantatie van lymfeklieren bij licht lymfoedeem in de benen en in de lies anti-cellulitiseffect Werking: lichte compressie op de buik en het bovenbeen. Ook als knielang model verkrijgbaar.
  • In drukklasse 2 zijn de volgende producten verkrijgbaar:

  • Protheselingerie
    Indicatie: na liposuctie, buikwandcorrectie of reconstructie van de borst met huid van de buik. Werking: compressie van de gehele buikwand
  • Compressiebroek
    Indicatie: na liposuctie, correcties aan buikwand en dijbenen.
    Werking: compressie van de buikwand en dijbeen.
  • Compressiebroek
    Indicatie: na liposuctie, correcties aan de benen.
    Werking: compressie op de geopereerde plaatsen.

Klinische ervaringen

Patiënten en artsen zijn zeer tevreden over de massagewerking en het therapeutische nut van 'Lymph O Fit'-producten. "Na een korte draagtijd voelden de vrouwen een vermindering van de lokale pijn. De bestaande lymfoedeem-gebieden namen af", vat dr. Sylvia Mück, hoofd van de afdeling Gynaecologie/Oncologie van het Sigel-ziekenhuis in Bad Schönborn, haar ervaringen samen.

 

Zonder behandeling gaat lymfoedeem niet weg, maar wordt steeds erger. Daarom worden altijd de noodzakelijke therapieën en producten voor de ontlasting van de lymfevaten aangeraden. 'Lymph O Fit'-producten ondersteunen een snelle afname van postoperatieve oedemen en een betere controle over chronische stoornissen van het afvoersysteem van de lymfe.